امضای تفاهمنامه سهجانبه برای توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس
| تاریخ ارسال: 1404/11/26 |
سیزدهمین همایش ملی پیشرفت و توسعه علمی کشور با محوریت «سرمایهگذاری در تولید» با حضور مسئولان ارشد اقتصادی، مدیران حوزه مالی و بانکی، فعالان بخش خصوصی و نهادهای توسعهای برگزار شد. رویکرد اصلی همایش، بررسی الزامات ساختاری و نهادی سرمایهگذاری در تولید و ارائه الگوهای نوین تأمین مالی و توسعه زنجیرهای در اقتصاد ایران بود.
در این همایش تأکید شد که کاهش تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در دهه گذشته، نشانهای جدی از افت ظرفیت تولید ملی و تضعیف بنیانهای رشد اقتصادی است. سخنرانان با اشاره به روند نزولی سرمایهگذاری واقعی در سالهای اخیر، بیان کردند که استمرار این وضعیت میتواند آثار بلندمدت بر اشتغال، بهرهوری و رقابتپذیری کشور داشته باشد. از اینرو، سرمایهگذاری در تولید باید از سطح شعار به سطح طراحی نهادی و اجرایی ارتقا یابد.
یکی از محورهای کلیدی مباحث، بررسی ناترازیهای ساختاری اقتصاد ایران بود. ناترازی انرژی، ناترازی نظام بانکی، کسری مزمن بودجه دولت و ضعف نهادهای توسعهای از جمله موانع اساسی سرمایهگذاری معرفی شدند. بر این اساس، جمعبندی ارائهها نشان میداد که بدون اصلاح ساختارهای مالی و نهادی، افزایش منابع مالی به تنهایی نمیتواند منجر به جهش تولید شود.
در حوزه ابزارهای مالی، مدلهای نوین تأمین مالی مورد توجه ویژه قرار گرفت. تأمین مالی ترکیبی (Blended Finance)، مشارکت عمومی–خصوصی (PPP)، تأمین مالی زنجیرهای (Supply Chain Finance)، سرمایهگذاری اثرمحور (Impact Investing) و بهرهگیری از فناوریهای مالی دیجیتال، بهعنوان راهکارهای عملی برای هدایت منابع به سمت پروژههای تولیدی معرفی شدند. در این چارچوب، تأکید شد که مدل جدید سرمایهگذاری باید علاوه بر سودآوری، اثرگذاری توسعهای و اشتغالزایی را نیز در نظر بگیرد.
در بخش تخصصی همایش، توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس بهعنوان یک طرح پیشران ملی معرفی شد. در این مدل، بهجای توسعه پراکنده واحدهای تولیدی، کل زنجیره ارزش از تأمین نهاده، تکثیر و پرورش، فرآوری، لجستیک و صادرات تحت راهبری یکپارچه مدیریت میشود. هدف از این رویکرد، ایجاد مقیاس اقتصادی، کاهش ریسک سرمایهگذاری، افزایش بهرهوری و تسهیل تأمین مالی زنجیرهای است.
در همین راستا، یکی از مهمترین رویدادهای همایش، امضای تفاهمنامه همکاری مشترک در توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس بود. این تفاهمنامه فیمابین:«معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری»«صندوق نوآوری و شکوفایی» به ریاست هیأت عامل جناب آقای دکتر اصغر نورالهزاده و «بانک پاسارگاد» به امضا رسید.
هدف از این تفاهمنامه، ایجاد چارچوب همکاری سهجانبه برای توسعه فناوریهای مرتبط با پرورش ماهی در قفس، طراحی مدلهای نوین تأمین مالی، حمایت از شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه و تسهیل سرمایهگذاری در زنجیره کامل ارزش این صنعت است. این اقدام، نمونهای عملی از همافزایی میان سیاستگذار فناوری، نهاد تأمین مالی توسعهای و شبکه بانکی کشور محسوب میشود و میتواند بهعنوان الگوی همکاری در سایر صنایع پیشران نیز مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس تحلیلهای ارائهشده در همایش، صنعت آبزیپروری دریایی با توجه به رشد قابل توجه جهانی و ظرفیتهای گسترده سواحل جنوبی کشور، یکی از مزیتهای نسبی توسعهنیافته ایران به شمار میرود. در حالی که کشورهای منطقه سهم قابلتوجهی از بازار جهانی را به دست آوردهاند، ایران با وجود ظرفیتهای طبیعی گسترده، سهم محدودی دارد. از اینرو، تمرکز بر توسعه زنجیرهای و فناورانه این صنعت میتواند علاوه بر ارزآوری، اشتغالزایی پایدار و توسعه مناطق ساحلی را به دنبال داشته باشد.
جمعبندی همایش نشان میدهد که سرمایهگذاری در تولید در شرایط فعلی اقتصاد ایران نیازمند سه تحول اساسی است: نخست، اصلاح ساختارهای نهادی و مالی؛ دوم، بهرهگیری از ابزارهای نوین تأمین مالی و مشارکتهای عمومی–خصوصی؛ و سوم، تمرکز بر پروژههای پیشران زنجیرهای، مقیاسپذیر و صادراتمحور که دارای مزیت نسبی ملی باشند.
در نهایت، پیام کلیدی همایش این بود که جهش سرمایهگذاری در تولید تنها با تزریق منابع مالی محقق نمیشود، بلکه مستلزم بازطراحی مدل حکمرانی اقتصادی، ایجاد ثبات نهادی، استفاده از فناوری و حرکت به سمت توسعه زنجیرههای ارزش یکپارچه است. انعقاد تفاهمنامه سهجانبه در حوزه پرورش ماهی در قفس را میتوان گامی عملی در مسیر تحقق این رویکرد دانست.
